Handlowej spółce osobowej przysługuje status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie wspólnicy, lecz spółka prowadzi działalność gospodarczą i to ona jest przedsiębiorcą. Rodzi się wobec tego pytanie,  czy cudzoziemiec może założyć spółkę w Polsce bez żadnych przeszkód? Czy też może występują w tym zakresie jakieś ograniczenia? Jeśli jesteś zainteresowany tym tematem, zapraszam do lektury.

Czy cudzoziemiec może założyć spółkę w Polsce?


Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807 z późn. zm., dalej: u.o.s.d.g.)  przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.

Powyższy przepis wskazuje na to, że to handlowa spółka osobowa (jako jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której przepisy kodeksu spółek handlowych przyznają zdolność prawną) jest przedsiębiorcą. Oznacza to, że jej wspólnicy takiego przymiotu nie posiadają. Z tego też względu, jeśli są osobami fizycznymi nie muszą być zarejestrowani w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) w związku z posiadanym statusem wspólnika spółki. Czy to oznacza, że cudzoziemcy bez jakichkolwiek przeszkód mogą zakładać w Polsce spółki i być ich wspólnikami?

Ograniczenia w możliwości prowadzenia działalności w formie spółki dla cudzoziemców

Odpowiedź na pytanie czy cudzoziemiec może założyć spółkę w Polsce wymaga lektury ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawa ta wskazuje, którzy cudzoziemcy mogą prowadzić działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak polscy przedsiębiorcy oraz którzy z nich podlegają pewnym ograniczeniom. Wpis poświęcony został cudzoziemcom będącym osobami fizycznymi, wobec tego skupimy się na zagadnieniu w odniesieniu wyłącznie do tej kategorii cudzoziemców. W rozumieniu art. 5 pkt 2 lit. a u.o.s.d.g. za osobę zagraniczną uważa się osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego.

Założenie spółki przez cudzoziemca – kogo nie obejmują ograniczenia?

Tak jak wskazałem, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej różnicuje cudzoziemców na dwie zasadnicze kategorie – tych którzy mogą podejmować działalność na terenie Polski tak jak obywatele polscy oraz tych, których pewne ograniczenia obejmują. Przynależność do danej kategorii determinuje, czy cudzoziemiec może założyć spółkę w Polsce bez żadnych ograniczeń. Zacznijmy od tej pierwszej kategorii.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.o.s.d.g.  osoby zagraniczne z:

  1. państw członkowskich Unii Europejskiej,
  2. państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
  3. państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa z Unią Europejską i jej państwami członkowskimi,

mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak obywatele polscy.

Jeśli cudzoziemiec jest obywatelem któregoś z państw wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.s.d.g., może bez przeszkód podjąć działalność gospodarczą na terytorium polski w dowolnej dopuszczalnej prawem formie, w tym może zostać wspólnikiem dowolnej spółki handlowej – zarówno osobowej, jak i kapitałowej. Dostępne dla tych osób są więc formy spółek osobowych takich jak spółka jawna, partnerska, komandytowa oraz komandytowo-akcyjna.

W praktyce dotyczy to cudzoziemców z takich państw jak: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy

Jeśli cudzoziemiec nie jest obywatelem żadnego z powyższych państw nie oznacza automatycznie, że jest możliwości prowadzenia działalności na zasadach tożsamych jak dla obywatela polskiego pozbawiony. Należy wtedy sięgnąć do dalszych przepisów u.o.s.d.g. – art. 13 ust. 2 i 2a u.o.s.d.g., które są również niestety znacznie bardziej rozbudowane i na pierwszy rzut oka mogą się wydawać z uwagi na liczne odesłania niezrozumiałe dla nieprawnika.

Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 2 u.o.s.d.g. obywatele innych państw niż wymienione w art. 13 ust. 1, którzy:

1) posiadają w Rzeczypospolitej Polskiej:

  1. zezwolenie na pobyt stały,
  2. zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
  3. zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w 144 lub art. 159 ust. 1, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a-d, art. 186 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 1543),
  4. zezwolenie na pobyt czasowy udzielone przybywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywającemu na tym terytorium w celu połączenia z rodziną członkowi rodziny, w rozumieniu 159 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, osób, o których mowa w lit. a, b, e oraz f,
  5. status uchodźcy,
  6. ochronę uzupełniającą,
  7. zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany,
  8. zezwolenie na pobyt czasowy i pozostają w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim zamieszkałym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  9. zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej, udzielone ze względu na kontynuowanie prowadzonej już działalności gospodarczej na podstawie wpisu do CEIDG,

2) korzystają w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej,

3) posiadają ważną Kartę Polaka,

4) są członkami rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 900), dołączającymi do obywateli państw, o których mowa w ust. 1, lub przebywającymi z nimi

– mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy.

Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2a u.o.s.d.g.:

obywatele innych państw niż wymienione w ust. 1, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej byli uprawnieni do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ust. 2 pkt 1 lit. c, d i h, mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach, jak obywatele polscy.

Lista ta jak widać jest całkiem długa, dodatkowo skomplikowana oraz wymaga lektury wraz z ustawą o cudzoziemcach. Jeśli jednak cudzoziemiec należy do chociaż jednej z kategorii wymienionych w art. 13 ust. 2 bądź ust. 2a u.o.s.d.g., także może bez przeszkód zawiązać i być wspólnikiem dowolnej spółki osobowej na takich samych zasadach jak osoby z państw wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.s.d.g. 

Ograniczenia w możliwości założenia spółki przez cudzoziemca

Jeśli cudzoziemiec nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 13 ust. 1 – 2a u.o.s.d.g. nie oznacza to, że nie może wykonywać działalności gospodarczej na terytorium Polski. Możliwość taka istnieje, lecz jest ograniczona do kilku form. Należą do nich spółka komandytowa, komandytowo-akcyjna, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjna. Podkreślić warto, że są to wyłączne formy działalności dopuszczalne dla cudzoziemców, którzy nie należą do kategorii wskazanych w art. 13 ust. 1 -2a u.o.s.d.g.

Cudzoziemcy tacy mogą także przystępować wyłącznie do takich spółek oraz nabywać bądź obejmować w nich udziały lub akcje, o ile umowy międzynarodowe nie stanowiąc inaczej. Wynika to bezpośredni o z art. 13 ust. 3 u.o.s.d.g.:

Osoby zagraniczne inne niż wymienione w ust. 1-2a mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Cudzoziemiec wspólnikiem w spółce – czy to rzeczywiście problem?

Jak widać lista cudzoziemców, którzy mogą podjąć działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele polscy jest całkiem obszerna (art. 13 ust. 1 – 2a u.o.s.d.g.). Z tego też względu, nawet jeśli cudzoziemiec nie jest obywatelem żadnego z państwa wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.s.d.g., to jeśli posiada jakiś związek z Polską, który pozwoli go zaliczyć do kategorii określonych w art. 13 ust. 2 – 2a u.o.s.d.g. także będzie mógł zostać wspólnikiem w dowolnej spółce osobowej.

Z kolei jeśli obejmą go ograniczenia wskazane w art. 13 ust. 3 u.o.s.d.g., wydaje się, że nie będzie to przeszkodą do podjęcia działalności na terenie Polski. Ograniczenia te nie są bowiem jak widać daleko idące, ponieważ ograniczają wyłącznie zakres dopuszczalnych do wyboru form działalności. Warto dodatkowo podkreślić, że dopuszczalna w tym zakresie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dalszym ciągu jest najpopularniejszą formą handlowej spółki wykorzystywanej do działalności. Z kolei spółka komandytowa zapewnia o wiele większe bezpieczeństwo dla jej wspólników niż chociażby spółka jawna (przy odpowiedniej konstrukcji).

Z tego też względu faktyczną przeszkodą w tym zakresie okazuje się konieczność posłużenia bardziej złożoną konstrukcją jaką jest spółka handlowa w miejsce najprostszego rodzaju działalności, czyli działalności opartej o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Warto pamiętać jednak, że w przypadku, gdy spółka może być właścicielem nieruchomości, zastosowanie znajdą dodatkowe ograniczenia z ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Temat ten był już w ograniczonym zakresie poruszony w tym wpisie, który dotyczył wniosków rejestrowych do KRS. Jeśli więc spółka ma nabyć nieruchomość nie wystarczy wyłącznie analiza przepisów u.o.s.d.g. wskazujących na to czy cudzoziemiec może założyć spółkę w Polsce.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Skorzystaj z formularza kontaktowego