Faktura do paragonu od 1 stycznia 2020 r. wystawiana będzie na nowych zasadach. W stosunku do podatników podatku VAT, faktura do paragonu zaewidencjonowanego na kasie fiskalnej po tej dacie będzie mogła być wystawiona wyłącznie w sytuacji, gdy na paragonie wskazany zostanie numer NIP nabywcy. Zmiana ma na celu wyeliminować problem wystawiania faktur na rzecz przedsiębiorców, którzy w rzeczywistości nie nabyli towaru bądź usługi, lecz skorzystali z cudzego paragonu. Ta praktyka prowadziła do generowania przez część podatników sztucznych kosztów, a także sprzyjała procederowi tzw. sprzedaży kosztów.

Faktura do paragonu na nowych zasadach

Zmiany związane z wystawianiem faktury do paragonu wejdą w życie już od 1 września 2019 r. za sprawą uchwalenia przez sejm oraz przyjęcia przez senat bez poprawek ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (projekt UA37). Ustawodawca zdecydował przy tym jednak, że nowej regulacji w zakresie regulującym wystawianie faktur do paragonów nie będzie stosowało się w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej przed dniem 1 stycznia 2020 r. Ustawa obecnie czeka na podpis prezydenta.

W związku z przyjęciem nowelizacji, do ustawy o VAT dodany zostanie art. 106b ust. 5, zgodnie z którym:

,,W przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.’’

Powyższe oznacza, że przedsiębiorca dokonujący zakupu towaru bądź usługi chcąc wydatek rozliczyć podatkowo w ramach prowadzonej działalności będzie zobowiązany do podania swojego numeru NIP już na etapie wystawiania paragonu, o ile zakup będzie ewidencjonowany za pośrednictwem kasy fiskalnej.

W przypadku, gdy nabywca zaniecha tego obowiązku, sprzedający b do paragonu bez NIP, a nawet jeśli wystawi taką fakturę, to nabywca nie będzie miał możliwości ujęcia takiej faktury w rejestrze VAT.

Sankcje za wystawienie faktury do paragonu bez NIP dla sprzedawcy

Ustawodawca zadbał o to, aby nowa regulacja zawierała sankcję, która ma zapewnić przestrzeganie nowych zasad dotyczących wystawiania faktury do paragonu. W przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę z naruszeniem nowych zasad, organ podatkowy ustalać będzie podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze (nowy art. 106b ust. 6 ustawy o VAT). Oznaczać to będzie konieczność dwukrotnego odprowadzenia podatku VAT.

Warto zwrócić uwagę na to, że przepisy wskazują, że dodatkowe zobowiązanie ,,ustala się’’. Oznacza to, że w przypadku wykrycia przez organ podatkowy nieprawidłowości przy wystawianiu faktur do paragonów, będzie on zobowiązany do wymierzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego podatnikowi, bez możliwości odstąpienia od wymierzenia sankcji. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie będzie ustalane w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.

Sankcje za ujęcie paragonu bez NIP w ewidencji

Ustawodawca zdecydował się także na sankcję dla przedsiębiorcy, który zdecyduje się ująć w ewidencji fakturę, która została wystawiona do paragonu bez NIP. W takim przypadku organ podatkowy również ustala takiemu podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze. Podobnie jak w przypadku sprzedawcy, sankcja jest obligatoryjna, przy czym nie będzie nakładana na osoby fizyczne, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe (nowy art. 109a ustawy o VAT).

Warto zwrócić uwagę na to, że w świetle nowej regulacji w przypadku gdy faktura dotyczy sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, do egzemplarza faktury pozostającego u podatnika dołącza się paragon dokumentujący tę sprzedaż (art. 106h ust. 1 ustawy o VAT). 

Oznacza to, że przedsiębiorca chcąc wyeliminować ryzyko grożącej mu sankcji powinien upewnić się co do tego, że sprzedawca nie wystawił paragonu w sytuacji, gdy podatnik zażądał od razu faktury VAT, bądź wystawił paragon z podanym numerem NIP. W przypadku bowiem naruszenia zasad związanych z wystawianiem faktury do paragonu po stronie sprzedawcy, sankcje mogą grozić także samemu nabywcy, również w sytuacji, gdy nie będzie  on świadomy tego, że sprzedawca jednak wystawił paragon, który zachował wraz ze swoim egzemplarzem faktury.

Brak możliwości wpisania numeru NIP na kasie fiskalnej

Obecnie nie wszystkie funkcjonujące w obrocie kasy fiskalne posiadają możliwość umieszczenia na paragonie numeru NIP nabywcy. W przypadku, gdy nabywca zadeklaruje, że dany towar bądź usługę nabywa działając jako podatnik VAT, a sprzedawca nie będzie miał możliwości zamieszczenia numeru NIP na paragonie, nie powinien rejestrować zakupu na kasie rejestrującej, lecz powinien od razu wystawić fakturę. W innym przypadku pozbawia nabywcę możliwości otrzymania faktury, a co za tym idzie podatkowego rozliczenia danego wydatku.

Część przedsiębiorców stoi więc przed koniecznością zmiany kas na kasy umożliwiające zamieszczenie na paragonie numeru NIP. Dotyczyć to będzie w szczególności podmiotów, które dokonują bieżącej ewidencji sprzedaży na kasie, a faktury wystawiane są przez odrębną komórkę bądź np. punkt obsługi klienta. W innym przypadku koniecznym będzie wprowadzenie zmian organizacyjnych oraz zmian procedur związanych z wystawianiem faktur i ewidencjonowaniem sprzedaży na rzecz konsumentów oraz podatników podatku VAT.

Przepisy przejściowe

Pomimo, że omawiane przepisy wchodzą w życie od 1 września 2019 r., ustawodawca zdecydował, że nowych zasad regulujących zasady wystawiania faktury do paragonu nie stosuje się w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej przed dniem 1 stycznia 2020 r.

Oznacza to, że w stosunku do paragonów bez NIP wystawionych do dnia 31 grudnia 2019 r. podatnicy mogą zarówno wystawiać faktury, jak i żądać wystawienia faktury, o ile żądanie zostanie zgłoszone w terminie. W tym zakresie zdecydowano więc wprowadzić okres przejściowy, który pozwoli podatnikom na podjęcie odpowiednich kroków w celu wdrożenia rozwiązań zapewniających przestrzeganie nowej regulacji. Części z podatników da to z kolei możliwość na dokonanie zakupów jako konsument i skorzystanie przez pewien okres czasu z uprawnień przysługujących konsumentowi i późniejsze żądanie wystawienia faktury.

Podsumowanie

  • Nowe przepisy regulujące kiedy mogła będzie być wystawiona faktura do paragonu będą miały zastosowanie do paragonów wystawionych od 1 stycznia 2020 r.,
  • sankcje za nieprzestrzeganie nowej regulacji obciążają sprzedającego oraz nabywcę,
  • jako nabywca warto mieć pewność tego, że sprzedawca nie naruszył zasad, gdyż ich naruszenie może powodować sankcję także dla nieświadomego nabywcy.

Kontakt ALCS

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Skorzystaj z formularza kontaktowego