Spółka komandytowa jest jedną z popularniejszych form prawnych prowadzenia działalności gospodarczej. Cieszy się ona z roku na rok coraz większą popularnością. Wszystko za sprawą możliwości ukształtowania jej struktury w sposób, który pozwoli osiągnąć zarówno oszczędność podatkową, jak i zapewnić wspólnikom ograniczenie odpowiedzialności za zobowiązania związane z biznesem. Optymalna struktura wymaga w takim przypadku zaangażowania w roli jednego ze wspólników spółki komandytowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka taka określana jest potocznie jako spółka z o. o. komandytowa i jest coraz częściej wybieraną formą prowadzenia biznesu.

Spółka z oo komandytowa – popularna forma działalności

Według stanu na koniec grudnia 2018 r. do rejestru REGON wpisanych było 35 800 spółek komandytowych (źródło – Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2018 rok). Liczba ta jest większa aż o 16,9% w stosunku do liczby spółek komandytowych z 2017 r. Spora część spółek komandytowych wpisanych do rejestru to właśnie spółki z o. o. komandytowe, których popularność niezmiennie rośnie z roku na rok.

Co ciekawe, pozostałe formy (z wyłączeniem spółek jawnych, których liczba wzrosła o 1,8%) zanotowały spory spadek (spółki z o. o. o 11%, akcyjne o 17,5%).

Powyższe nie dziwi, a to ze względu na fakt, że spółka z oo komandytowa niesie za sobą wiele korzyści i pomimo, że może się wydawać na pierwszy rzut oka skomplikowana, to jest bardzo prostą strukturą biznesową. To właśnie z tego względu coraz więcej przedsiębiorców decyduje się na to aby zawiązać spółkę zoo komandytową, bądź przekształcić obecną formę działalności w spółkę z o. o. komandytową.

Spółka komandytowa – komplementariusz i komandytariusz

Zawiązać spółkę komandytową może co najmniej dwóch wspólników. W przypadku spółki komandytowej, występują dwie kategorie wspólników – komandytariusze i komplementariusze. Spółka komandytowa musi mieć przy tym co najmniej jednego komandytariusza i jednego komplementariusza. Różnica pomiędzy dwoma kategoriami wspólników jest następująca:

KomandytariuszKomplementariusz

Wspólnik, który NIE odpowiada za zobowiązania spółki komandytowej, o ile wniósł do Spółki wkład w wartości co najmniej równej sumie komandytowej.

Jego nazwisko bądź nazwa (firma) nie może być ujawniona w  nazwie (firmie) spółki komandytowej.

Wspólnik, który ODPOWIADA za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem bez ograniczenia.Jego nazwisko bądź nazwa (firma) musi być ujawniona w nazwie (firmie) spółki komandytowej (to właśnie z tego względu spółki, w których komplementariuszem są spółki z o. o. mają firmę […] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa)

 

Odróżnić te dwie kategorie wspólników można w bardzo prosty sposób – komandytariusz jest wspólnikiem pasywnym, który według historycznej idei spółki komandytowej (która występuje w wielu krajach i ma bogatą historię) pełni rolę inwestora, angażującego kapitał. Z tego względu ryzykuje wyłącznie zaangażowanym wkładem, nie ponosząc przy tym odpowiedzialności osobistej za zobowiązania spółki. Z tego też  względu pozbawiony jest on prawa do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw jako wspólnik.

Komplementariusz pełni z kolei rolę wspólnika aktywnego –uprawniony jest do jej reprezentacji i prowadzenia jej spraw, stąd też ponosi odpowiedzialność osobistą całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki komandytowej.

Spółka z oo komandytowa – zasady działania

Komandytariuszem w spółce z o. o. komandytowej najczęściej zostaje przedsiębiorca, a więc docelowy beneficjent prowadzonego biznesu. Dzięki temu wyłącza on swoją odpowiedzialność osobistą za zobowiązania związane z prowadzeniem działalności. Jednocześnie na rzecz komandytariusza zastrzegana jest na mocy umowy spółki praktycznie całość udziału w zysku (najczęściej na poziomie 99%). Komandytariusz nie jest jednak uprawniony do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji – taka rola przysługuje komplementariuszowi.

W przypadku spółki z o. o. komandytowej w roli komplementariusza występuje więc spółka z o. o. Aby zachować możliwość pełnej kontroli nad biznesem prowadzonym w ramach spółki komandytowej, wszystkie udziały w spółce z o. o. należą przy tym do komandytariusza, bądź kilku komandytariuszy, którzy jednocześnie najczęściej wchodzą w skład zarządu spółki z o. o. Dzięki temu komandytariusze mają możliwość prowadzenia spraw i reprezentacji spółki komandytowej, z tym, że nie działają w tej roli osobiście, lecz jako zarząd spółki z o. o. (komplementariusza).

Za przykład struktury z o. o. komandytowej pozostającej pod kontrolą jednego wspólnika nich posłuży poniższa grafika.

 

Zasady odpowiedzialności w spółce z o. o. komandytowej

Spółka komandytowa stanowi podmiot odrębny od wspólników – oznacza to, że dysponuje swoim własnym majątkiem, może pozywać i być pozwana. Co istotne, jej majątek stanowi majątek odrębny od majątku wspólników. 

Dzięki temu, w przypadku niewypłacalności spółki, ewentualna egzekucja toczyć musi się w pierwszej kolejności względem spółki i wobec jej majątku, nie zaś względem wspólników i ich majątku. Dopiero, gdy spółka nie będzie dysponować majątkiem, a egzekucja będzie bezskuteczna, wierzyciel może zwrócić się do wspólników. W przypadku spółki komandytowej, co do zasady, wyłącznie do komplementariusza. 

Wszystko ze względu na to, że odpowiedzialność komandytariusza w spółce komandytowej jest ograniczona do wysokości tzw. sumy komandytowej. Suma komandytowa stanowi kwotowe ograniczenie wysokości odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki  i wyrażona jest w umowie spółki (stanowi jej obligatoryjny element). Co istotne, może być ona określona na dowolnym poziomie, a więc zarówno 100 zł, jak i 1 000 000 zł.

Wysokość sumy komandytowej w praktyce określana jest na relatywnie niskim poziomie i pozostaje najczęściej na niższym poziomie niż wartość wkładu komandytariusza do spółki. Ma to miejsce ze względu na fakt, że w przypadku, gdy komandytariusz wniesie do spółki wkład, który będzie równy sumie komandytowej, jego odpowiedzialność zostaje wyłączona.

Oznacza to więc, że komandytariusz nie będzie ponosił odpowiedzialności m. in. za:

  1. zobowiązania cywilnoprawne (np. z tytułu niezrealizowanych umów, kar umownych, odsetek, etc.);
  2. składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, w stosunku do których płatnikiem jest spółka komandytowa;
  3. podatki, cła, inne należności publicznoprawne, w stosunku do których podatnikiem jest spółka komandytowa (m. in. VAT, podatek od nieruchomości, podatek akcyzowy).

Przykładowo:

Wspólnik Andrzej Nowak jako komandytariusz wniósł do spółki Zakład Produkcji Mechanicznej sp. z o. o. sp. k. wkład pieniężny w wysokości 20 000 zł. W umowie spółki zostało wskazane, że komandytariusz Andrzej Nowak ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki do wysokości 10 000 zł (suma komandytowa). W świetle powyższego odpowiedzialność Andrzeja Nowaka względem wierzycieli została wyłączona, z uwagi na fakt, że jego wkład przewyższa wartość sumy komandytowej.

W praktyce więc za zobowiązania spółki z o. o. komandytowej odpowiedzialność ponosi wyłącznie komplementariusz, którym jest spółka z o. o. W jej przypadku, zasady odpowiedzialności kształtują się jednak w szczególny sposób.

Odpowiedzialność komplementariusza będącego spółką z o. o.

Jeśli komplementariuszem spółki komandytowej pozostaje spółka z o. o., bezskuteczność egzekucji względem spółki komandytowej uprawnia wierzyciela do egzekucji z majątku spółki z o. o.

Wierzyciele stoją jednak przed sporym problemem – w przypadku spółki z o. o. komandytowej, komplementariusz będący spółką z o. o. na ogół dysponuje niewielkim, bądź wręcz minimalnym majątkiem, który pozwala na pokrycie jedynie bieżących kosztów działalności. Wszystko ze względu na fakt, że praktycznie całość udziału w zysku spółki komandytowej na podstawie umowy spółki przysługuje najczęściej komandytariuszowi (wspólnikowi nie ponoszącemu odpowiedzialności osobistej), zaś do komplementariusza dystrybuowany jest jedynie procent pozwalający na pokrycie bieżących kosztów administracyjnych.

Zaletą spółki z o. o. jako komplementariusza jest także fakt, że udziałowcy spółki z o. o. nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki z o. o. Odpowiedzialność taką może ponosić zarząd, przy czym ma stosunkowo prostą możliwość uniknięcia tej odpowiedzialności w przypadku, gdy:

  1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości sp. z o. o. lub wszczęto postępowanie układowe, albo
  2. wykazane zostanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo
  3. wykazane zostanie, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.

Dzięki powyższym zasadom odpowiedzialności możliwym jest więc prowadzenie działalności w formie prawnej zapewniającej daleko idące zabezpieczenie majątku osobistego wspólników. Spółka z o. o. komandytowa nie tylko ogranicza odpowiedzialność, lecz pozwala ją wręcz wyłączyć, o ile w odpowiednim momencie zidentyfikowany zostanie właściwy moment, w którym należy podjąć działania mające na celu wyłączenie odpowiedzialności zarządu.

Jakie korzyści daje spółka z oo komandytowa?

Aby zobrazować w prosty sposób jakie korzyści może dać spółka z o. o. komandytowa posłużmy się przykładem:

  • Zakład Produkcji Mechanicznej sp. z o. o. sp. k. prowadził działalność w okresie 2012 – 2018 r. Komandytariuszem uprawnionym do 99% udziału w zysku był Andrzej Nowak, a komplementariuszem Zakład Produkcji Mechanicznej sp. z o. o. uprawniony do 1% zysku.
  • Komandytariusz pokrył cały swój wkład do spółki, który przewyższył kwotę sumy komandytowej.
  • Spółka wypracowała za okres 2012 – 2017 r. zysk netto w kwocie 5 000 000 zł. Zgodnie z umową spółki 4 950 000 zł zysku wypłacono komandytariuszowi, a 50 000 zł komplementariuszowi.
  • W 2018 r. z uwagi na brak obrotu i nałożoną przez kontrahenta wysoką karę umowną spółka utraciła płynność finansową. Następnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne względem spółki komandytowej, które pozwoliło zaspokoić jedynie część długu.
  • Egzekucja wszczęta została w dalszej kolejności względem komplementariusza, z tym, że we właściwym momencie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o. o.

 

Co wspólnikowi dała struktura spółki z o. o. komandytowej w tym przypadku?

 

  • Cały zysk zgromadzony przez Andrzeja Nowaka (4 950 000 zł), jak i jego majątek osobisty, nie mógł podlegać zajęciu w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się względem spółki komandytowej.
  • Andrzej Nowak jako prezes zarządu spółki z o. o. zgłosił we właściwym momencie wniosek o ogłoszenie upadłości sp. z o. o. dzięki czemu wyłączył swoją odpowiedzialność.
  • Wierzyciel uzyskał zaspokojenie jedynie ze składników majątku spółki komandytowej oraz niewielkiego majątku komplementariusza.

Spółka z o. o. komandytowa oprócz możliwości zabezpieczenia majątku daje także możliwość jednokrotnego opodatkowania dochodu. W przypadku spółki z o. o. oraz spółki akcyjnej, a także komandytowo-akcyjnej dochód jest opodatkowany podwójnie w sensie ekonomicznym (na poziomie spółki i na poziomie wypłaty zysku). W przypadku spółki komandytowej podatek dochodowy płacony jest tylko raz przez wspólnika (spółka jest transparentna podatkowo i nie płaci podatku dochodowego). Porównanie obciążenia podatkiem dochodowym pomiędzy spółką z o. o., a spółką komandytową znajduje się poniżej.

 

SPÓŁKA KOMANDYTOWA

Przychód przypadający na komandytariusza1 000 000 zł
Koszty uzyskania przychodów200 000 zł
Dochód do opodatkowania800 000 zł
Podatek do zapłaty (liniowy)152 000 zł (19% x 800 000 zł)
Zysk netto648 000 zł

 

SPÓŁKA Z O. O.

Przychód spółki z o. o.1 000 000 zł
Koszty uzyskania przychodów200 000 zł
Dochód do opodatkowania CIT800 000 zł
Podatek do zapłaty (CIT)152 000 zł (19% x 800 000 zł)
Kwota dywidendy648 000 zł
Podatek od dywidendy123 120 zł
Zysk netto do wypłaty udziałowcowi524 880 zł

 

Kontakt ALCS

Chcesz założyć spółkę z o. o. komandytową? Skontaktuj się z nami!