W spółce jawnej brak jest organu występującego w spółkach kapitałowych jakim jest zgromadzenie wspólników, czy też zgromadzenie akcjonariuszy. Uchwała wspólników spółki jawnej jest więc podejmowana nie przez organ spółki jawnej, lecz przez samych wspólników, zaś sposób ich podejmowania, a także ich formę najczęściej określa dokładnie sama umowa spółki.

W jaki sposób i kiedy podejmowana jest uchwała wspólników spółki jawnej?

Zebranie wspólników spółki jawnej


Jednym z najważniejszych organów spółek kapitałowych jest zgromadzenie wspólników  spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zgromadzenie akcjonariuszy spółki akcyjnej.   Sposób działania tych organów, a także zasady podejmowania uchwał określają w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przepisy art. 227 – 254 k.s.h., zaś w odniesieniu do spółki akcyjnej przepisy art. 393 – 429 k.s.h.

W przypadku spółek osobowych, w tym spółki jawnej, brak jest szczegółowej regulacji dotyczącej sposobu podejmowania uchwał. W szczególności, ustawodawca nie przewidział występowania organu jakim jest zgromadzenie wspólników. Wobec powyższego brak jest w kodeksie spółek handlowych przepisów przewidujących np. obowiązek formalnego zawiadamiania wszystkich wspólników o zamiarze zwołania zgromadzenia czy też obowiązek sporządzania protokołu ze zgromadzenia wspólników, co ma miejsce w przypadku spółek kapitałowych. 

Zasadą w odniesieniu do spółek osobowych, a więc także spółki jawnej jest to, że uchwały wspólników zapadają jednomyślnie, przy udziale wszystkich wspólników. Uchwała wspólników spółki jawnej nie wymaga specjalnego udokumentowania w formie protokołu (obowiązek ten występuje np. w spółkach z o. o. – patrz art. 248 k.s.h.). Mimo to wspólnicy często decydują się na mniej lub bardziej dokładne udokumentowanie faktu ich spotkania. Z tego też względu, często spotykaną praktyką jest protokołowanie zebrań wspólników, co pozwoli w późniejszym okresie odtworzyć informacje, które mogą być dla wspólników istotne z punktu widzenia ich interesu, bądź interesu spółki.

Protokół z zebrania wspólników zawiera bowiem co do zasady nie tylko niezbędną uchwałę, lecz także potwierdza obecność wspólników oraz fakt ich zawiadomienia, a także obejmuje ewentualne zastrzeżenia co do podjęcia uchwały i szczegółowo określa ilość głosów oddanych za uchwałą i przeciw uchwale, co jest z kolei przydatną informacją w przypadku wieloosobowych spółek.

Uchwały  związane z prowadzeniem spraw spółki


Uchwały wspólników związane mogą być z prowadzeniem spraw spółki, bądź z innymi sytuacjami, dla których kodeks spółek handlowych wymaga decyzji wszystkich wspólników, bądź podjęcia uchwały.

W odniesieniu do pierwszej sytuacji uchwała wspólników spółki jawnej wymagana jest przez kodeks spółek handlowych w przypadku zamiaru podjęcia czynności przekraczających zakres zwykłych czynności spółki. Za tego typu czynności uważane są przede wszystkim zmiany umowy spółki jawnej, a także decyzje w przedmiocie zmiany profilu działalności gospodarczej, decyzje inwestycyjne, nabycie lub zbycie nieruchomości oraz przedsiębiorstwa, podpisanie weksla, poręczenie kredytu na znaczną kwotę, jak również inne decyzje które wykraczają poza zakres typowych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółkę. Na obowiązek zgody wszystkich wspólników w przypadku czynności przekraczającej zakres zwykłych czynności spółki wskazuje art. 43 k.s.h.  

W odniesieniu do prowadzenia spraw spółki uchwała wymagana będzie także w przypadku spraw nie przekraczających zakresu zwykłych czynności spółki, w sytuacji, gdy co najmniej jeden ze wspólników sprzeciwi się przeprowadzeniu czynności (art. 39 §3 k.s.h.)

W tym miejscu zaznaczyć jednak należy, iż kodeks spółek handlowych przewiduje daleko idącą swobodę wspólników w zakresie kształtowania zasad związanych z prowadzeniem spraw spółki, w tym zasad związanych z podejmowaniem uchwał z prowadzeniem spraw związanych. Nie ma więc przeszkód, aby wspólnicy określili najdogodniejszy dla nich sposób podejmowania uchwał w tym zakresie, w szczególności poprzez wskazanie katalogu czynności, które nie będą wymagać podjęcia uchwały, bądź poprzez określenie większości głosów, która wymagana będzie do podjęcia uchwały. Na dopuszczalność tego wskazuje wprost art. 37 k.s.h.

Inne czynności wymagające uchwały lub jednomyślności wspólników

Kodeks spółek handlowych przewiduje także inne sytuacje, w odniesieniu do których wymagane będzie łączne i zgodne działanie wspólników i wyrażenie przez nich określonej decyzji. Decyzja ta najczęściej zapada właśnie w formie uchwały. Decyzje wymagające jednomyślności to m. in.:

  1. zmiana umowy spółki (9 k.s.h.),
  2. zgoda na przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika (art. 10 k.s.h.)
  3. zmniejszenie udziału kapitałowego wspólnika (54 § 1 k.s.h.)
  4. zgoda dla wspólnika na zajmowanie się interesami konkurencyjnymi (56 § 2 K.s.h.),
  5. decyzja w przedmiocie dalszego prowadzenia działalności pomimo wystąpienia przyczyn rozwiązania spółki (59 i art. 64 K.s.h.).
  6. uchwała w przedmiocie rozwiązania spółki (art. 58 §1 pkt 2) k.s.h.)

Tylko w odniesieniu do ostatniej kwestii, a więc rozwiązania spółki, kodeks spółek handlowych wprost wskazuje na obowiązek podjęcia uchwały. W pozostałych przypadkach wymagana jest jednomyślna zgoda wspólników, która jak już zostało wskazane, ze względów organizacyjnych, bądź ze względu na utartą praktykę wyrażana jest właśnie w drodze uchwały. Nie jest to jednak kwestia rozstrzygnięta jednoznacznie, gdyż część komentatorów uważa, że decyzja wspólników w odniesieniu do niektórych z wyżej wymienionych spraw wymaga obowiązkowo formy uchwały i nie może być wyrażona w inny sposób, np. dorozumiany (tak np. W. Pyzioł w odniesieniu do art. 59 k.s.h.). W każdym jednak przypadku ze względów dowodowych rekomendowane jest podjęcie uchwały w formie pisemnej, celem udokumentowania woli wspólników w sposób nie budzący wątpliwości, co może okazać się niezbędne ze względów dowodowych.

Co istotne, brak jest przeszkód, aby kwestię podejmowania decyzji przez wspólników uregulować w sposób bardziej precyzyjny w umowie spółki, co jest nawet wysoce pożądane. Doprecyzowanie to może mieć np. formę postanowienia umownego wskazującego, iż wszelkie decyzje wymagane przez kodeks spółek handlowych, bądź przez umowę spółki wymagają pisemnej uchwały podjętej większością 2/3 wspólników. Można zaostrzyć także rygor formy podejmowania uchwał poprzez wskazanie, że uchwała wspólników spółki jawnej wymaga dla swojej ważności formy aktu notarialnego, bądź formy pisemnej z notarialnie poświadczonymi podpisami.

Należy jednak pamiętać, że swoboda w zakresie kształtowania zasad podejmowania uchwał jest niekiedy ograniczana przez kodeks spółek handlowych. Ma to miejsce w przypadku np. uchwały o rozwiązaniu spółki, w odniesieniu do której uważane jest, że wymaga obligatoryjnie jednomyślności i brak jest możliwości zastrzeżenia w umowie spółki dopuszczalności rozwiązania spółki większością głosów. Jest to jednak kwestia dyskusyjna –  część sądów i komentatorów dopuszcza zastrzeżenie większości głosów. Podobne wątpliwości związane są z art. 59 k.s.h. W tym zakresie rekomendowana jest więc daleko idąca ostrożność, gdyż są to jedne z najistotniejszych kwestii związanych z zakończeniem, bądź zachowaniem bytu spółki.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Skorzystaj z formularza kontaktowego